Parafia Stawiski

Avatar główny

Naczelny Rabin Polski gościł w Stawiskach

Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich w środę, 12 maja 2010 był gościem burmistrza Marka Waszkiewicza. Była to druga wizyta rabina w Stawiskach. Pierwszy raz w roku 2009, rabin uczestniczył w pochówku szczątków ludzkich z żydowskiego cmentarza, które za sprawą bobrów znalazły się na dnie płynącej w pobliżu rzeczki. Wtedy właśnie powstał zamysł ogrodzenia i zabezpieczenia kirkutu. Kolejna wizyta Michaela Schudricha to kontynuacja tych zamierzeń, czyli dalsze ustalenia. Gotowy jest już tzw. podział geodezyjny cmentarza, a samorząd Stawisk oczekuje w tej kwestii na opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Tym razem rabin Michael Schudrich był nie tylko na kirkucie. Obejrzał także pozostałości odkrytego właśnie fragmentu fundamentów synagogi, która znajdowała się w pobliżu obecnej siedziby Ochotniczej Straży Pożarnej. Strażacy pokazali gościowi również oryginalne deklaracje członkowskie strażaków wyznania mojżeszowego, z lat dwudziestych XX wieku.

Urodzony w Nowym Jorku rabin Michael Schudrich, którego przodkowie pochodzą z Baligrodu, jest znanym rzecznikiem dialogu polsko - żydowskiego. Czy w Polsce zmienia się pod tym względem na lepsze? „Zawsze byli dobrzy ludzie, bo zawsze chodzi o to, aby była dobra wola”, odpowiedział. Najważniejsze, żeby pamiętać, choćby o tym, że kiedyś Jan i Chaim byli strażakami w jednym mieście; że zostali strażakami, aby służyć wszystkim mieszkańcom Stawisk.

x

Osadnictwo Żydów w Stawiskach (przede wszystkim kupców) rozpoczęło się pod koniec XVII wieku. Zajmowali się głównie handlem, rzemiosłem i produkcją tekstyliów. W połowie XIX wieku Żydzi stanowili około 90 proc. mieszkańców miasteczka. Wybuch drugiej wojny światowej oznaczał koniec polsko - żydowskiego sąsiedztwa. W lipcu 1941 roku Niemcy utworzyli w Stawiskach getto i rozpoczęli masowe egzekucje. W niedalekiej Płaszczatce oraz w pobliżu Mściwuj (w sąsiedniej gminie Mały Płock) rozstrzelali około 2500 Żydów ze Stawisk i okolicznych wsi. Pozostałych wywieźli z getta do obozu zagłady w Treblince. W listopadzie 1942 roku getto zlikwidowali, zniszczyli synagogę. Tak na zawsze zamknął się wspólny rozdział życia dwóch narodów, tworzących wspólną historię Stawisk przez 250 lat…

Kirkut, wytyczony w miejscu grodziska, jest dzisiaj jedynym śladem długiej obecności Żydów w Stawiskach. Część grzebalna cmentarza zajmuje około
2 hektarów. Wśród krzewów przetrwały nieliczne nagrobki, głównie z polnych kamieni. Tu i tam da się odczytać hebrajskie inskrypcje. Nikt już nie opłakuje tu swoich bliskich, nikt już nie modli się z rabinami Chaimem Rotenbergiem, Judką Gerszem Libermanem, Benjaminem Remigolskim… Ale przecież tamten świat, którego już nie ma, pozostanie na zawsze w historii Stawisk, historii Polski oraz historii Żydów.

Relacja z wizyty w TVP Białystok

2010-05-13 10:51 Opublikował: Przemysław Niedźwiedzki

Copyright © 2009-2019 Urząd Miejski w Stawiskach
Wykonanie Speed

KLAUZULA INFORMACYJNA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO). Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych zgodnie z zapisami zawartymi w „KLAUZULI INFORMACYJNEJ O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH”. Serwis korzysta również z plików cookies. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki.